Атырау мұнай өңдеу зауытының құрамында мұнай өнімдері бар ағын суларын тазарту құрылыстары.
Атырау қ., Атырау МӨЗ.
Тазарту құрылыстарының өнімділігі — тәулігіне 16 800 м³.
Атырау МӨЗ — Қазақстандағы алғашқы мұнай өңдеу зауыты және елдегі ең ірі кәсіпорындардың бірі. Атырау МӨЗ-де хош иісті көмірсутектер өндіру және мұнайды терең өңдеу кешендерін салу аясында механикалық және биологиялық тазарту құрылыстарын реконструкциялау, сондай-ақ кәсіпорынның айналым сумен жабдықтау жүйесін құру қарастырылған.
Реконструкция жобасында KST-water мамандары концентрациясы 3500 мг/л-ге дейінгі мұнай өнімдерін жоюды қамтамасыз ететін ағын суларды тазарту технологиясын әзірледі. Технологиялық сұлба механикалық ластағыштарды алдын ала бөлуге, жеңіл қалқымалы фракцияны жоюға және кейін ағын суларды мұнай өнімдерінен флотациялық әдіспен тазартуға негізделген.
Алдын ала физика-химиялық тазартудан кейін ағын сулар биологиялық тазарту сатысынан өтеді. Жобада нитрификация және денитрификация аймақтарын бөлу және Aerostrip аэрация жүйесін орнату қарастырылған. Бұл орнатылған ауа үрлегіштердің энергия тұтынуын едәуір азайтуға және биологиялық тазарту процесін қарқындатуға мүмкіндік береді.
Реконструкцияланатын биологиялық тазарту сатысынан кейін ағын сулар сапасын айналым сумен жабдықтау нормаларына жеткізу үшін жаңа терең тазарту блогына түседі.
KST-water инженерлері израильдік инженерлермен бірлесіп судан қалқыма және органикалық заттарды жоюды, сондай-ақ айналым суы пайдаланылатын зауыт жабдығын қорғау үшін судағы сульфаттар мен хлоридтер мөлшерін барынша азайтуды қамтамасыз ететін тазарту технологиясын әзірледі.
Жобада айналым суын дайындаудың бес сатылы жүйесі қолданылған:
Құрамында мұнай бар ластағыштарды терең тазартуға арналған мультимедиалық сүзгілер;
Дөрекі тазартуға арналған мультимедиалық сүзгілер;
Жұқа тазартуға арналған мультимедиалық сүзгілер;
Сүзу дәрежесі 5 мкм микрондық сүзгілер;
Кері осмос.
Мультимедиалық сүзгілердің ласты ұстау сыйымдылығы құм сүзгілеріне қарағанда 4,5 есеге дейін жоғары. Сүзгі жүктемесінің ішкі кеуектілігі жоғары және ол органикалық әрі бейорганикалық қосылыстарды, беттік-белсенді заттарды сорбциялауға және тотықтырғыштардың қалдық концентрациясын төмендетуге қабілетті. Басқа сүзгілерден өткен сумен орындалатын жетілдірілген автоматты кері жуу процесі қосымша сорғыларды қажет етпейді. Сүзгілер биологиялық тазарту құрылыстарынан кейін суда қалатын барлық қалқыма қатты заттар мен ерімейтін көмірсутектердің (мұнай өнімдерінің) 98%-ға дейінін жоғары тиімділікпен жояды.
Кері осмос — бүгінгі күні қолжетімді ең нәзік сүзу әдістерінің бірі. Айналым сумен жабдықтауға су дайындау үшін конверсияның ең жоғары дәрежесін қамтамасыз ететін үш сатылы кері осмос жүйесі қарастырылған. Кері осмос мембраналары барлық еріген тұздар мен бейорганикалық молекулаларға, сондай-ақ молекулалық массасы 100-ден жоғары органикалық молекулаларға тосқауыл қызметін атқарады. Су молекулалары мембрана арқылы еркін өтіп, тазартылған су ағынын түзеді. Еріген тұздарды ұстап қалу дәрежесі 99%-ға дейін жетеді.
Сүзудің технологиялық процесі компьютерлік модельдеу арқылы есептелген. Жабдық зауыттық дайын күйде, толық технологиялық байламмен, соның ішінде арматурамен, БӨАжА-мен, басқару жүйесімен, реагенттік шаруашылықпен және басқа қажетті тораптармен жеткізіледі. Өндіруші зауыттан ірі тораптармен жеткізудің арқасында жүйені монтаждау ең қысқа мерзімде орындалады.